است ، چون خدايش انجام آن را باطل دانسته و او پيرو حق است و گرد باطل نمىگردد ، چون معتقد است كه خداى تعالى اعمالش را مىنويسد و به آن عليم و دانا است . پس در بينش يك مسلمان ، بر بالاى سر هرانسانى در آنچه مىكند و آنچه به او مىكنند رقيبى است گواه ، كه براى شهادت دادن در قيامت ايستاده و تماشا مىكند . حسن تأثير اين تربيت به جايى رسيد كه در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مرتكبين گناه جهت توبه و يا اجراى حدّ ، با پاى خود نزد آن جناب آمده و با زبان خود اعتراف مىكردند تا كيفر خود را بچشند و از آلودگى گناه پاك گردند . « 1 » س 220 - از آنجايى كه زينت اعمال نسبتى به خداى تعالى دارد ، آيا مىتوان گفت زينتى را كه شيطان در دل اولياى خود القاء مىكند به اذن خداى متعال است ؟ ج - شيطان كه شرك و گناه و هرچيزى را كه مايه غضب پروردگار است در دل اولياى خود زينت مىدهد به اذن خداى متعال است : « ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ ، هيچ‌كس شفيع و واسطه نخواهد بود مگر به رخصت او » « 2 » اين خداى تعالى است كه مىخواهد بدين‌وسيله امتحان و حجت را كه نظام تشريع اقتضاى آن را دارد بر بندگان خود تمام نمايد ، همچنانكه فرموده : « وَ لِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ يَمْحَقَ الْكافِرِينَ ، و تا آنكه اهل ايمان را از هرعيب و نقصى پاك و كامل كند و كافران را به كيفر ستم‌كارى محو و نابود گرداند » « 3 » . آيهء شريفهء « كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ » و از آن

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 4 ، ص 180 . [ با تلخيص و تصرف ] ( 2 ) . سورهء يونس ، آيهء 3 . ( 3 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 141 .